De Maashorst2018-07-06T09:35:40+00:00

Natuurgebied De Maashorst

Provinciaal landschap ‘De Maashorst’

De Maashorst is een ‘evenement’ op zich. Natuurlijk niet georganiseerd door Maashorst Events, maar een natuurgebied dat we je niet willen onthouden. Onze stichting is immers voortgekomen uit onze bewondering voor het gebied. 

Provinciaal landschap ‘De Maashorst’ is het grootste aaneengesloten natuurgebied van Noord-Brabant. Het gebied bestaat uit een prachtige natuurkern, met bos en heidevelden, stuifduinen, vennen en oude dreven. De natuurkern wordt omgeven door een kleinschalig dynamisch landschap en de kernen van de gemeenten Bernheze, Landerd, Oss en Uden.

Grootste aaneengesloten natuurgebied in Noord-Brabant

De Maashorst is het grootste aaneengesloten natuurgebied in Noord-Brabant en is rijk aan een divers flora en fauna. Naast honderden plantensoorten leven in het gebied bijna 150 vogelsoorten, meer dan 25 zoogdieren en honderden insectensoorten. Vroeger was De Maashorst rijk aan vennen en moerassen en dat zie je terug aan de vele soorten amfibieën en reptielen die je hier nog steeds aantreft.

Bijzonder aan het natuurgebied zijn de zogenoemde ‘Natte Natuurparels’: de vier wijstreservaten. Dankzij aardbreuken komt hier grondwater aan de oppervlakte, niet in de laagte, maar juist in de hoogte. Het van hoog naar laag stromende kalkrijke grondwater levert de gebieden een bijzondere vegetatie op.

Provinciaal Landschap

De provincie Noord-Brabant heeft De Maashorst aangewezen als provinciaal landschap, om de enorme diversiteit en bijzondere natuurwaarden te behouden, te versterken én verder te ontwikkelen. Zo is er een Maashorst Manifest, waarin beschreven staat hoe het gebied er in 2020 uitziet: ‘een levendig en ondernemend gebied, duurzaam bewerkt en beheerd door boeren, beheerders en ondernemende burgers en omgeven door vitale dorpen en steden’. Onze grote wens om een natuurlijke overgang te creëren van de dynamiek van stad en dorp, naar de luwte van het platteland en de stilte van de natuur, komt hierdoor steeds dichterbij!

Geschiedenis

De Maashorst heeft een eeuwenoude historie, waarin het de bewoners waren die het gebied in de loop van vele eeuwen vorm gaven.

‘Bewogen’ landschap

In de laatste ijstijd liet de Maas, die door dit gebied stroomde, grof zand en grind achter. In die periode zorgden breuken in de aardkorst ervoor dat delen van de grond omhoog kwamen. Deze hoger gelegen delen, de horst, zijn nog duidelijk in het landschap terug te vinden. Zo ontstond ‘De Maashorst’. Dit letterlijk ‘bewogen’ landschap heeft in de loop van de tijd een variatie aan woeste gronden, uitgestrekte heidevelden en bos gehad.

Bewoners

Waren het in de prehistorie jagers die door De Maashorst trokken, later kwamen er complete nederzettingen van boeren en Romeinen, die hier samen met hun dieren neerstreken. Ze woonden er, werkten er en stierven er, getuige de grafheuvels die zijn gevonden. Onder invloed van de strijd met de Germanen raakt de Maashorst in de vroege Middeleeuwen zo goed als verlaten. Maar de mens keerde aan het einde van de zesde eeuw terug. Sindsdien vinden er volop agrarische activiteiten plaats.

Natuurwaarden herstellen

De bevolkingsgroei dwong boeren later om oerbossen te kappen voor de aanleg van akkers. Weer later werden de ontstane heidevelden omgezet in bos voor de productie van hout. Net na de Tweede Wereldoorlog raakten stad, land en natuur van elkaar vervreemd en er kwam een ‘tegenbeweging’ van vele organisaties om de natuurwaarden van De Maashorst in ere te herstellen. Dat leidde bijvoorbeeld tot natuurcompensatie bij de aanleg van de A50 en tot de aanleg van authentieke natuurgebieden op bestaande landbouwgronden.